Search Results

Architect Schelling had ook de stations van Enschede, Hengelo (Ov.),Zutphen en Leiden ontworpen. De roze panelen waren gemaakt van gerecyclede bakstenen uit het puin van de Grote Slag. Arnhems derde station was na een paar decennia alweer te klein. Ik was er toevallig bij in 2007 toen de betonknabbelaar het torentje omver knabbelde. De vernieuwing van het stationsgebied was toen al in volle gang, een proces van 30 jaar.

In 1945 lag het elegante stationsgebied volledig in puin. De helling werd uitgegraven en het altijd al te krappe westelijke deel onteigend. Daar kwam stationsplein-west. De huizen aan de Betuwestraat verloren een flink stuk van hun tuin. Dankzij architecten als Auguste Perret werd betonbouw populair. Op zijn vormgeving in dit grijze materiaal baseerde architect Schelling zijn station , dat in 1954 gereed kwam.

Het eerste station werd al snel te klein. Rond 1870 werd een nieuw station gebouwd. Een charmant breed gebouw in de stijl van het Neo-Romaans. Het Gelders Archief puilt uit van foto's van dit zeer fotogenieke gebouw. Hier een kleine selectie. De omgeving vulde zich met stijlvolle hotels, maar de ruimte was beperkt, vooral aan de westzijde. Van de Utrechtseweg liep de weg omhoog naar dit tweede station. Na de tweede wereldoorlog werd het stationsgebied helemaal uitgegraven.

We zijn aangekomen in het stationsgebied. Een van de meest veranderde plekken in de stad. In 1845 kwam de trein door een diep ravijn naar Arnhem. Bij de Bovenbergstraat even gelijkvloers en oostwaarts door het laagste stuk van Arnhem, het door de ijstijden uitgesleten smeltwaterdal. Na 1870 Vanaf de Zypsepoort op een dijklichaam de stad uit. Weg was het uitzicht op Park Sonsbeek! Meneer Hiddingh moest een stuk van zijn mini-landgoed afstaan en verloor een paar jaar later zijn leven. Het eerste dodelijke slachtoffer van het spoor. Het eerste stationsgebouw zag eruit als een Neo-Classicistische villa, want utiliteitsbouw bestond nog niet.

De film kwam rond 1900 op gang en de rijken wilden daarvoor natuurlijk een filmtheater. Pathé Paris liet Luxor bouwen in 1915. Precies 100 jaar later liet dezelfde firma daarachter de grote Pathé-bioscoop verrijzen. In Luxor konden de welgestelde heren doorgaan met sigaren roken. Om te voorkomen dat de dichte rook het zicht op het scherm zou vertroebelen was er een vroege vorm van luchtverversing aangelegd, die tevens als verwarming kon dienen. Op zolder staat een Amerikaanse machine, die ook gerestaureerd is, maar niet meer wordt gebruikt. Bij de opening werd een film vertoond, waarbij de architect, Willem Diehl, aanwezig was. Twee rijen voor hem zat een dame met een forse hoed, die zijn zicht op het scherm belemmerde. Met een snelle tik van zijn wandelstok heeft hij deze van dame's hoofd gemept. Een echte heer, dus!

Open Monumentendagen 13 en 14 sept. Ik geef gratis rondleidngen op Electricity Campus op Arnhems Buiten. Deze wandeling heb ik zelf ontwikkeld. Helaas zitten alle rondleidingen die dagen vol. Wilt u ook eens meelopen? Neem dan contact op met mij : Home

Een heel markant punt als je je uit de stad richting Arnhem Centraal begeeft. Ooit zat daar stalhouder Riemer, later een Benz-garage en nu een uitzendbureau. Waar nu Luxor zit was ooit het woonhuis van de Riemers. De fraaie bioscoop van architect Diehl kwam in 1915. Van binnen en buiten is het in de jaren '50 een beetje bedorven. Maar recent voor een fors bedrag geheel in oude luister hersteld.

Aan dat Nieuwe Plein werd in 1863 de Kleine Eusebiuskerk gebouwd in de stijl van de Neo-Gotiek. Zoals je linksboven en linksmidden kunt zien was dat toen een mooie, verstilde plek. Foto rechts laat zien dat daar helaas geen spaan meer van over is. De kerk werd in 1990 gesloopt. Officiële lezing: de kerk zou bouwvallig zijn. De werkelijke reden was een hele andere. Mijn buren Pauline en Frits hebben zo'n 50 jaar als hulpkosters vanuit de Vincentiusvereniging trouw voor de kerk gezorgd. Samen met Pauline heb ik de hele kerk kunnen bekijken tot in de torenspits. De kerk was in prima conditie! Bas Beckers heeft nog met gevaar voor zijn leven de twaalf glas-in-lood-ramen uit de kerk gered. Dat waren na-oorlogse ramen van Joop Janssen. Het slopen ging sneller dan verwacht. Het raam met de val van Jerusalem hangt nu in de Annakapel van de "Grote Eusebiuskerk". Op de lege plek lag jarenlang verkeersmeubilair. Nu wordt er gebouwd.

Hier 7 glas-in-lood-ramen uit de Kleine Eusebius. De maker is Joop Janssen. De middelste hangt inmiddels in de Anna kapel van de Grote Eusebius.

Het Nieuwe Plein, ontstaan in 1865. Linksboven zie je de "Dundashuizen". Net als de Fomberghuizen gebouwd op de fundamenten van de verdwenen stadsmuur. Het gebouw rechtsboven op de rechterfoto is het armenweeshuis uit 1857. Daar ongeveer zit nu de oprit van de Mandelabrug. Op de foto rechtsonder het oude, verdwenen Haarhuis.

Ook aan het Willemsplein: de huidige ING-bank. Een prachtig en indrukwekkend ontwerp van het Arnhemse architectenduo Van Gendt en Nieraad in de stijl van de Neo-Barok voor sociëteit Concordia uit 1883. Zij gebruikten de bovenverdieping. Hr. Petri had een horeca-gelegenheid op de begane grond. Later Riche Nationaal. Merk op dat de middelste twee penanten rond 1900 zijn weggenomen, zodat het restaurant grotere ramen kon plaatsen. Binnen hebben de interieurspecialisten van de ING de middeleeuwse boog van de weergang van de binnenpoort van de Janspoort gespaard. Begin 19e eeuw zat rechts van Concordia nog een brandweerpost.

Tja, ik ben wel jarig vandaag, maar de geschiedenis van Arnhem moet doorgaan! Ook op het Willemsplein: de Fromberghuizen uit 1853. Toen de stadsmuren gesloopt waren zag je de sloppen, die erachter verborgen waren. Dat was niet goed voor het imago van de "Stad Der Welgestelden". Architect Fromberg realiseerde 7 woningen in een strenge Neo-Classicistische stijl. Ooit symmetrisch en voorzien van 3 loggia's. Als je goed kijkt, zie je op de foto uit 1865 dat de middelste voorzien was van Kariatiden! De laatste voormalige slop aan de Janslangstraat zit rug aan rug met huisnummer 40. Nog tot in de 20e eeuw werd de armoede goed gecamoufleerd.