Taphuys. Gevestigd in het voormalige Postkantoor. Een schepping van architect Peters, leerling van Cuypers.

In de Steenstraat treffen we café de Kurk. Ooit heette dit etablissement Metropole. Gelukkig staat de naam nog op de gevel. Al is in het interieur het nodige veranderd, het is een van die oude “bruine” sfeerkroegen.

CAFE DE WACHT. Nog een opmerkelijk café. Op de kop van de Bovenbeekstraat. Qua architectuur een mooi staaltje “hoekoplossing” in de stijl van de Delftse School. De uitbaters vinden dat het de oudste van Arnhem is. De kleinste is het zeker, want met zijn 35 vierkante meter precies groot genoeg voor een drankvergunning.

Arnhem heeft veel horeca, maar slechts een paar mooie oude café’s. Oranje Koffiehuis is een van de bekendste en oudste. Vrijwel origineel gebleven met de fraaie bar, tegels, glas in lood en het kleinste podium van Nederland. Art Deco en Amsterdamse School zijn er te herkennen.

Aan de Rijnkade ligt een grote kei van rose graniet. Deze meldt het aankomen van de “eerste auto op deze kade aan wal gezet”. Een Benz voor de Haagse fotograaf Adolphe Zimmermans.

Bakker Stakebrand kwam in 1767 uit Zutphen naar Arnhem en begon een bakkerij op het Eiland. Daar vormen de stegen een “wijnglas”. De bakkerij zat op de “bodem” van het glas. Het wijnglas was een plek boordevol historie. Aan de Ketelstraat zat lang de kledingwinkel van Bünker met een tropische palmenkas, waar rijke dames uit onze koloniën nieuwe kleren konden keuren. In de jaren ’60 begon Galeries Modernes het wijnglas te vullen. Eind jaren ’70 wilde de Bijenkorf ook de bodem

Architect Frank Lloyd Wright (1867-1959) heeft een enorm oeuvre achtergelaten aan unieke en originele gebouwen. Zijn vormentaal is nog steeds een inspiratiebron voor veel hedendaagse architecten. Een van die dingen: het in ere herstellen van de baksteen. Toen de nieuwe bioscoop van Pathé klaar was, dacht ik direct aan het Johnson Wax Headquarters in Wisconsin in de VS. Verdiepingen, die sierlijk over elkaar golven. Die vormentaal zie je ook bij het Ibis Styles hotel naast Pat

Het Huis der Provincie, een totaalkunstwerk. Het is een "Gesamtkunstwerk", van binnen en buiten voorzien van kunst. Mozaïeken, reliëfs, siermetselwerk, wandkleden, een carillon met gouden meisje en meer. De monumentale aluminium deurknop is helaas verdwenen. Om het te bekijken kun je er zomaar binnenwandelen!

Huis der Provincie, Arnhem. Ons " wederopbouwpaleis" wordt niet door iedereen gewaardeerd. Misschien komt dat doordat de toren uit het ontwerp is wegbezuinigd. Het was natuurlijk toch een wonder, dat het gebouwd kon worden tijdens de na-oorlogse schaarste aan alles. Dat is nog een heel verhaal, waarin "deelplannen" een grote rol speelden! Het is een "Gesamtkunstwerk", van binnen en buiten voorzien van kunst.

Een gebouw heeft een huid. Soms wordt toch voor een reflecterend oppervlak gekozen. Zo is de nieuwbouw van het Huis der Provincie met luchtbruggen verbonden met de oudbouw. Ze zijn bekleed met gepolijst aluminium. Een reflecterend oppervlak laat niet zijn eigen aard zien, maar toont je wat er achter je is.

Balkons. De definitie is: "open uitbouw met balustrade aan een bovenverdieping". Het balkon dus. Je stapt even uit je huis en "zweeft" ernaast. Je kunt er zitten met een kop koffie, je beddengoed uitschudden of kijken wie er voor de deur staat.

NEGATIEF-DECORATIE Het is eigenlijk het omgekeerde van een gevel met afwisselend baksteen en gestucte speklagen of speklagen van lichte natuursteen. In architectuurtermen heet dit negatief-decoratie.

Waar de Koningstraat de Broerenstraat ontmoet staat dat enorme gebouw met die rare bruine balken en een massa glas. De menselijke maat ontbreekt volkomen. Op die plek zat ooit de bibliotheek, maar van 1878 tot 1969 stond daar de "Groote Sociëteit".

Architect Paul Mebes gaf in 1908 twee boeken uit met voorbeelden van “goede architectuur”. De ontwikkelingen gingen alle kanten uit, vreesde hij. Zelfs Berlage kon er niet mee door. Hij keek rond in Europa en selecteerde gebouwen, die elegantie en waardigheid uitstraalden. Kort gezegd: vooral Neo-Classicisme en Barok/Rococo konden ermee door. Zeg maar: Louis XVI.

Sacré Coeur Arnhem: Nog een viertal mooie foto's van fotograaf JosPé. Het gebouw is in 1974 gesloopt. Moord op een monument. De architect was J.B. Ouëndag. De stijl Neo-Classicisme/Eclecticisme. Of architecten flexibel in hun stijl kunnen zijn? Jazeker!, ook het pand van Albert Heyn aan de Velperbuitensingel is door deze architect ontworpen!

"Planten- en Vogeltuin" aan de Velperweg Arnhem. Dat park is nu mooier dan toen, want de bomen zijn groot. Het was een van die beeldbepalende panden, die de grandeur van Arnhem uitstraalden. Had volgens mij best opgeknapt kunnen worden. Gelukkig hebben we Bronbeek nog......

Opgravingen prikkelen mijn nieuwsgierigheid. Over de opgravingen bij de schouwburg heeft de Gelderlander misschien al vol gestaan, maar die krant heb ik niet. Volgens mij kijken we naar de resten van het Agnietenklooster en een stuk stadsmuur. Van Geelkerken heeft het allemaal zo mooi getekend in de 16e eeuw. Ondanks mijn fietshelm mocht ik helaas niet verder het terrein op........

In de 18e eeuw kwam Adriana van Bayen als weesmeisje van 19 terug uit de koloniën met een grote zak geld. Ze kocht de Hartgersberg en liet stadsarchitect Viervant voor niet al teveel geld een mooie villa ontwerpen op de top van de berg.

Een kerk, die nog gewoon in gebruik is: De Syrisch-Katholieke kerk aan de Oude Velperweg. Doet denken aan een Vroeg-Christelijke Basiliek. Elementen van de Delftse School (o.a. Kerk op een kruispunt van belangrijke wegen) en de Bossche School aanwezig. Van de laatste is er de rust en de menselijke maat (Dom van der Laan).

St. Josefkerk Kloosterstraat. Nu zit er een padelcentrum. De geur van wierook is verdrongen door zweetlucht. De plechtige stilte doorbroken door gekets van ballen, geschreeuw en gepiep van schoenen op de vloer.